Wojcieszyn (Ulbersdorf)

W zapisach pojawi się w roku 1268 jako villa Alberli (źródła niemieckie podają nawet datę wcześniejszą - 1245), a nazwa zdaje się wskazywać, iż założycielem był Albert (Wojciech), być może rycerz św. Jadwigi. W roku 1333 znajdziemy formę Alberti villa, w 1414 Albrechtsdorf, potem Olbrechtsdorf(1441). Jako Ulbersdorffpojawi się w roku 1726 i nazwa ta przetrwa aż do II wojny (z drobnymi modyfikacjami w zapisie). W roku 1945 miejscowość nazwano Olbrachtowem; od 1946 - Woj cieszyn.

Prawdopodobnie już w XIII w. istniał we wsi kościół, choć po raz pierwszy w dokumentach wzmiankowany jest dopiero w roku 1335. Miejscowość, położona niedaleko od Pielgrzymki, przez stulecia dzieliła jej los. W XVI stuleciu panami w Woj cieszynie byli von Zedlitzowie, a od 1593 r. von Knobelsdorfowie.

W czasie wojny trzydziestoletniej miejscowość znacznie ucierpiała. Jedne źródła podają, że to właśnie wtedy spłonął kościół, inne wskazują na datę wcześniejszą - 1615 r.

W wieku XVII i XVIII (1645-1732) właścicielami miejscowości byli von Mauschwitzowie. Woj cieszyn był wówczas dużą wsią, czego najlepszy dowód znajdziemy nieco później, w roku 1765, kiedy to miejscowość dzieliła się na cztery posiadłości. Największa z nich, o wartości ponad 32000 talarów, należała do barona von Schweinitza. W jego dobrach mieszkało 28 kmieci, 11 zagrodników, 116 chałupników, 13 rzemieślników i 4 wolnych ludzi. Druga co do wielkości posiadłość należała do von Hocka, a szacowano ją na ponad 3 500 talarów. Trzecią, zwaną Klinger, posiadała królewska kamera Gej wartość szacunkowa przekraczała 2 600 talarów), czwartą, zwaną Konsorten, miało miasto Chojnów (szacunkowa wartość to 683 talary).

W 1771 r. właścicielem został starosta powiatu głogowskiego, baron George Oswald von Czettritz und Neuhaus. Rok później chłopi wykupili się z obowiązku świadczenia podwód, a dziesięć lat później zdarzyło się, iż wszyscy chałupnicy i robotnicy uciekli przed poborem do wojska! Za czasów von Czettritza w Woj cieszynie mieszkało 28 kmieci, 22 zagrodników, 122 chałupników i ok. 50 wolnych ludzi. We wsi był dwór z folwarkiem, kościół ewangelicki, pastorówka, ewangelicka szkoła, browar, 3 karczmy, 2 młyny wodne, 2 kuźnie i 183 domy. W II ćw. XIX stulecia (rok 1825) Wojcieszyn należał do pułkownika von Schilla. W roku 1832 odnotowano w księgach szkolnych, iż szkoła ma do dyspozycji 300 talarów na rzecz ubogich, pochodzących z fundacji dyrektora Gersdorfa. W 1870 r. majątek ziemski należał do królewskiego majora barona von Rosena z Nowej Wsi Grodziskiej.

Kościół p.w. św. Szczepana wzniesiono jako romańską budowlę w początkach XIII w.

Spalony przez pożar w I połowie XVII stulecia, został odbudowany w roku 1669. W dolnej partii murów zachowały się elementy romańskie; z dawnego kościoła pochodzą kamienne portale. Wewnętrzny wystrój i wyposażenie pochodzi z wieku XVIII i ma typowo barokowy charakter: empory z malowanymi parapetami (zachowało się 20 obrazów), drewniany polichromowany ołtarz i ambona, drewniany prospekt organowy. Zachowały się też kamienne epitafia z XVII i XVIII stulecia.

Obok kościoła znajduje się dawna plebania oraz zespół dworski z końca XVIII w. (w ruinie). We wsi jest też wiele dziewiętnastowiecznych domów o konstrukcji mieszanej (murowano-szachulcowej ).

>> zobacz galerię <<