Sędzimirów (Wilhelmsdorf)

Po raz pierwszy miejscowość zapisano jako Wilhelm i villa w roku 1305. Potem spotkamy jeszcze formy Willhelmsdorjf (1399) czy Wilcksdorjf (1677). Forma Wildmannsdorf pojawi się w roku 1840. Krótko po II wojnie światowej (1945-47) obowiązywała nazwa Wilanówka, od tej pory już Sędzimirów. Miejscowość założono naj prawdopodobniej w końcu XIII stulecia, a Jej nazwa wywodziła się od imienia zasadźcy. W dokumentach pojawi się w roku 1346, kiedy to książę świdnicko-jaworski Bolesław II, potwierdzając klasztorowi magdalenek w Lubaniu czynsze z wielu wsi, wymieni też Sędzimirów. Wraz z przejściem w 1523 roku ludności na protestantyzm, świątynię przejęła gmina ewangelicka.

W latach wojny trzydziestoletniej Sędzimirów opustoszał całkowicie. Część mieszkańców pochłonęła dżuma, część rozproszyła się w okolicznych lasach. Dopiero po zakończeniu działań wojennych miejscowość zaczęła się znowu zaludniać.

W roku 1675 Sędzimirów odwiedził ostatni z Piastów, książę Jerzy Wilhelm. Stało się to przy okazji zwiedzania przez młodego, piętnastoletniego władcę, ruin zamku Grodziec. Książę zatrzymał się we wsi, wyprawił tu nawet ucztę dla mieszkańców i zobowiązał się do podźwignięcia z ruiny zamku. By upamiętnić to doniosłe dla miejscowości zdarzenie (podaję za Zygmuntem Borasem "Książęta piastowscy Śląska") podjęto decyzję o zmianie nazwy miejscowości na Wilhelmsdorf (wieś Wilhelma),. Jerzy Wilhelm obietnicy spełnić nie zdążył - zmarł jeszcze w tym samym roku.

Kościół

Jak wiele innych ewangelickich kościołów księstwa legnickiego, także świątynia w Sędzimirowie pełniła po wojnie trzydziestoletniej funkcję kościoła granicznego. Potem, w latach 1701-1707 została opuszczona i dopiero w latach 1726-1728 wzniesiono na miejscu dawnego, wzmiankowanego w 1399 r., nowy, barokowy kościół. W 1730 r. dostawiono do niego wieżę, a w 1772 r. świątynię przebudowano. Po pożarze z roku 1980 w kościele nie pozostało zbyt wiele z dawnego wyposażenia (spłonął m.in. polichromowany, drewniany ołtarz barokowy z 1671 r.). Zachowała się kamienna, renesansowa chrzcielnica z przełomu XVI i XVII stulecia oraz wykonana z kamienia, klasyczna kropielnica z 1826 r. Na ścianach kościoła p. w. Podwyższenia Krzyża Świętego widoczne są kamienne, barokowe epitafia.

Po przejęciu Śląska przez Prusy (1740) w Sędzimirowie zbudowano ewangelicką szkołę. Mieszkało w niej 20 kmieci, 7 zagrodników, 69 chałupników i 11 rzemieślników. W drugiej połowie XVIII stulecia były tu: kościół ewangelicki, pastorówka, ewangelicka szkoła, kuźnia, 2 młyny wodne, karczma.

Przez znaczną część wieku XIX Sędzimirów należał do berlińskiego bankiera von Benecke - właściciela zamku i klucza w Grodźcu. Rozwijał się już nie tak dynamicznie, choć w roku 1840 wspomina się, obok wymienionych wyżej, również o olejarni i dwu gospodach. Mimo pozornie korzystnego położenia u stóp Grodźca, Sędzimirów nigdy nie wykorzystał swej turystycznej szansy. Nie prowadziły tędy uczęszczane trasy, przewodniki nie informowały w swych opisach o wsi.

>> zobacz zdjęcia <<