CZAPLE

Wieś położona 240 m n.p.m., oddalona 5,5 km na północny - zachód od Pielgrzymki. Wieś Czaple jest położona malowniczo wśród lasów, dlatego nie brak tam amatorów jagód i grzybów.

Choiniec (Hainwald)

Na dawnej pieczęci gminy Hainwald znajdował się kogut, więc w źródłach niemieckich znaleźć można tezę, że niegdyś miejscowość nazywała się Hahnenwald ("Hahn" to kogut w języku niemieckim). Po raz pierwszy jako Hahnwald miejscowość pojawi się w 1339 r.

W 1393 r. książę legnicki Bolesław sprzedał Choiniec braciom Siegfridowi i Nicolausowi von Russendorf, następne znane zdarzenie dotyczy napaści husytów. W roku 1428 po raz pierwszy wspomniana zostanie kaplica, obok której znajdowała się miała chata pustelnika - miejsce licznych pielgrzymek. Od 1393 r. zaczęto rozbudowywać kaplicę i postanowiono przeznaczyć na siedzibę jakiegoś zakonu. Wspomina się już wówczas o kościele Najświętszej Maryi Panny na Choińcu. Do naszych czasów przetrwała kamienna, słabo już czytelna tablica z roku 1491 lub 1497, która pochodzić ma ponoć ze zniszczonego budynku kościoła. Wraz z przejściem na protestantyzm w roku 1522 kaplicę opuszczono, a jeszcze w XVI stuleciu kaplica popadła w ruinę. W roku 1506 słynny rozbójnik Czarny Krzysztof, napadł przy karczmie w Choińcu na konwój kupców z Lwówka Sląskiego, zabijając przy tym burmistrza. W roku 1521 przy drodze do Skorzynic dokonano mordu. Z ludowej nazwy wzniesionego tam krzyża pokutnego - "krzyż dziewiczy" - wnioskować możemy o ofierze zabójstwa. Drugi z krzyży, nie datowany, znajdował się nieopodal miejsca zwanego "Poidłem saren". Przypuszcza się, że powstał w tym samym czasie, bowiem w roku 1531 kroniki donoszą o łamaniu kołem i straceniu w Choińcu 4 rabusiów. W czasie wojny trzydziestoletniej w ruinach świątyni kryjówkę urządziła sobie zbójecka szajka. W 1768 r. w Choińcu mieszkało zaledwie 2 zagrodników i 6 chałupników, działała też nieprzerwanie karczma. Z kolei w 1840 r. źródła mówią o gospodzie Nixdorfa, kuźni, leśniczówce, składzie drewna i kamieniołomie.

Czaple (Hockenau)

Informacje dotyczące Czapli są nieliczne. Pod nazwą Hokenow miejscowość odnotowano po raz pierwszy w roku 1379. W roku 1726 zapisano ją jako Hockenau, a tuż po II wojnie światowej obowiązywała nazwa Górzysko Wiadomo, że u swego zarania znalazły się na obszarze Złotoryjskiego Lasu, który od 1393 r. stanowił własność Złotoryi, ale sama miejscowość stanowiła prywatną posiadłość. Prawdopodobnie była związana z Grodźcem, gdyż to właśnie ze znajdującego się tu kamieniołomu na Kopce pozyskiwano materiał do przebudowy zamku. W latach 1633-34 we wsi szalała dżuma. Dokonane przez nią spustoszenia sprawiły, że dopiero po zakończeniu wojny trzydziestoletniej miejscowość zaczęła się znowu rozwijać.

W końcu XVI stulecia poczęli się tu osiedlać zwolennicy nauki Caspara Schwenckfelda, którzy w XVII w. stanowili okresowo nawet większość mieszkańców. W roku 1726 zostali zmuszeni do emigracji. W roku 1736 właścicielem miejscowości był Michael Stephan von Kronhaus, później wdowa po nim - od 1751 r. - Gottlieb Wittlich. W roku 1757 na okolicznych błoniach obozowali Austriacy. W drugiej połowie XVIII w. wymienia się w Czaplach folwark z domem zarządcy, kuźnię, gorzelnię i młyn. W 1798 r. powstanie tu pierwsza ewangelicka szkoła. W tym czasie wymieniany jest też przysiółek Bedlno.

Okoliczne pola ponownie, w roku 1813, stały się miejscem obozowiska żołnierzy, tym razem francuskich wojsk Napoleona. Sam miejscowość nie ucierpiała jednak w trakcie tej kampanii.

W latach 1832-33 wzniesiono tu kaplicę cmentarną i założono nowy cmentarz. W 1840 r. był więc w Czaplach, wg dokumentów, kościół cmentarny, 109 domów, szkoła z nauczycielem, wiatrak, 3 gospody i 2 kamieniołomy. Być może rozwój miejscowości sprawił, że w roku 1864 szkołę przebudowano. Ten budynek zastąpiono kolejnym obiektem szkolnym w roku 1912. Do rozwoju Czapli w początkach XX w. przyczyniła się też linia kolejowa.Kolej była w głównej mierze wykorzystywana do obsługi kamieniołomów

W pierwszych powojennych latach Czaple obrał sobie za siedzibę Jan Bogdziewicz ­"Czarny Janek", którego banda grasowała pomiędzy Złotoryją, Lwówkiem Śląskim i Świerzawą (drugą bazą była Ostrzyca). Ujęty w 1950 r. został stracony w 1953 r. Do dziś pozostały opowieści o skarbach, jakie udało mu się zdobyć (i zakopać) gdzieś w okolicy. Wzniesiona w latach 1832/33 ewangelicka kaplica pogrzebowa, do budowy której przyczynił się znacząco właściciel kamieniołomu, a jednocześnie karczmarz z Choińca Nixdorf, pełni dziś funkcję kaplicy mszalnej pod wezwaniem św. Józefa Oblubieńca NMP. Obok kaplicy znajduje się, założony w tym samym czasie, cmentarz.

>> zobacz galerię <<